Politie en AIVD slaan alarm

Zeven organisaties waarschuwen samen

Donderdag 24 september verscheen een opvallende brief. Zeven organisaties van de overheid waarschuwen daarin samen. De boodschap: AI maakt digitale aanvallen sneller en makkelijker. Wachten is niet meer verstandig.

De politie en de AIVD ondertekenden. Ook de Militaire Inlichtingendienst, het Openbaar Ministerie en het cybercentrum NCSC.

Waarom nu alarm?

Vroeger moest je voor een digitale aanval veel kennis hebben. Eerst een zwakke plek vinden, daarna misbruiken. AI verandert dat.

Een programma zoekt zwakke plekken sneller dan een mens. Vervolgens misbruikt het ze meteen. Je hoeft geen goede hacker meer te zijn. Zelfs gewone programma’s volstaan, schrijft de brief.

Matthijs van Amelsfort is algemeen directeur van het NCSC. “AI automatiseert de aanvalsketen: van kwetsbaarheden vinden tot misbruik,” zegt hij. In gewone taal: het programma doet alle stappen zelf.

Een parkeerterrein met duizend auto’s

Vergelijk het met een parkeerterrein vol auto’s. Duizend auto’s, een paar staan niet op slot.

Een dief heeft geen tijd om ze allemaal te controleren. Met AI lukt dat wel.

De computer onderzoekt alle auto’s tegelijk. Zo kijken criminelen nu naar telefoons en websites.

Wat merk jij ervan?

Belangrijke systemen kunnen langdurig uitvallen, zoals ziekenhuizen. Ook diefstal van gegevens is een risico: namen, adressen en burgerservicenummers.

Ook je eigen mail verandert. Vroeger herkende je een valse e-mail aan taalfouten. AI schrijft nu foutloos Nederlands. Nepberichten worden daardoor lastiger te herkennen.

Hoe vaak gaat het mis? In 2025 waren naar schatting 2,5 miljoen Nederlanders slachtoffer. Dat schatten politie en het Openbaar Ministerie.

Geen reden voor paniek

Zo’n waarschuwing klinkt angstig. Toch gaat het niet om één actuele aanval. De organisaties kijken vooruit.

Marc Kuipers is de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). “We willen niet wachten tot we de gevolgen daarvan op grote schaal terugzien in cyberincidenten,” zegt hij. “Daarom waarschuwen we organisaties nu.”

Belangrijk om te weten: AI maakt misdrijven niet nieuw. Wel sneller en effectiever. Dat schrijft de politie in het Cybercrimebeeld 2026.

Wat jij kunt doen

De brief vergelijkt het met de autogordel. Die voorkomt niet elk ongeluk, maar maakt de rit veiliger. Zo werkt digitale veiligheid ook. Deze drie stappen helpen het meest:

1. Installeer updates zo snel mogelijk. Ze dichten gaten die criminelen anders gebruiken.
2. Zet tweestapsverificatie aan. Een wachtwoord is dan niet genoeg.
3. Gebruik overal een ander wachtwoord. Begin bij je e-mailaccount.

• iPhone: open Instellingen en tik op je naam. Kies daarna Inloggen en beveiliging.
• Android: ga naar de instellingen van je Google-account. Kies Beveiliging en inloggen.
• WhatsApp: open Instellingen en tik op Account. Kies verificatie in twee stappen.

Helemaal veilig bestaat nooit. Heb jij tweestapsverificatie al aanstaan? Laat het weten in een reactie.

Bronnen

• Gezamenlijk statement “AI versnelt de dreiging: nu handelen is noodzakelijk”, 24 september 2026. https://www.aivd.nl/documenten/2026/09/23/ai-versnelt-de-dreiging-nu-handelen-is-noodzakelijk
• Nieuwsbericht AIVD, met de citaten van Van Amelsfort en Kuipers, 24 september 2026. https://www.aivd.nl/actueel/nieuws/2026/09/24/ai-versnelt-en-vergroot-de-dreiging-nu-handelen-noodzakelijk
• Nieuwsbericht Politie bij het statement, 24 september 2026. https://www.politie.nl/nieuws/2026/september/24/ai-versnelt-en-vergroot-de-dreiging-nu-handelen-noodzakelijk.html
• Politie en Openbaar Ministerie, Cybercrimebeeld Nederland 2026, 2 september 2026. https://www.politie.nl/nieuws/2026/september/2/poltie-en-om-cybercrime-is-grenzeloos-bedreiging-groeit-door-inmenging-van-staten-en-inzet-ai.html