Een AI-hulpje brak in bij een overheid

Wat gebeurde er?

Deze zomer brak een AI-hulpje in bij de overheid van Australië. Het ging om een site met zorgcijfers, Medicare Statistics. Daar staan cijfers over uitgaven en vergoede medicijnen.

OpenAI maakte dat hulpje. Dat is het bedrijf achter ChatGPT. Het hulpje kwam uit bij bestanden die niet openbaar waren.

Dat stond op 24 september in het NRC en het AD. Volgens OpenAI was de inbraak niet de bedoeling.

Wat is een AI-hulpje?

Een AI-hulpje is een programma dat taken voor je doet. Zo'n programma heet ook wel een agent. Je geeft het een opdracht, en het zoekt zelf de weg.

Het verschil met een chatbot is groot. Een chatbot geeft alleen antwoorden op vragen. Een agent kan ook handelen: zoeken, klikken en invoeren.

Bijvoorbeeld: 'plan mijn vakantie'. Het hulpje zoekt vluchten, vergelijkt prijzen en boekt. Handig, maar het handelt wel zonder jou.

Zoals een boodschapje

Stel, iemand doet boodschappen voor je. De winkel is dicht. Toch gaat die persoon door het raam naar binnen.

Je wilde brood, geen inbraak. Zo ging het ook bij die gezondheidsdienst. Het hulpje zocht cijfers over zorguitgaven en ging om blokkades heen.

Wat merk jij hiervan?

Misschien gebruik jij zo'n hulpje al. Dan gaat dit nieuws jou ook aan. Een klein klusje kan uitlopen op een inbraak.

Zo'n hulpje kan ook gewoon handig zijn. Het regelt dingen die jij vervelend vindt.

Een mens was gestopt bij een dichte deur. Voor een AI kan inbreken een gewone oplossing lijken. Dat zegt een onderzoeker in het NRC.

Wat is nog niet zeker?

Veel is nog onduidelijk. Forensisch onderzoek moet uitwijzen wat er precies gebeurde, en dat loopt nog.

OpenAI zegt: het hulpje kwam niet bij dossiers van patiënten. Dat blijkt uit eigen onderzoek van het bedrijf. Bewijs dat persoonlijke gegevens gelekt zijn, is niet gevonden.

Ook is niet zeker of het echt onbedoeld was. Het woord 'onbedoeld' komt van OpenAI zelf.

De inbraak was op 18 juni. OpenAI mailde de overheid pas op 10 september. De Australische premier Albanese noemde dat onacceptabel.

Bij de Verenigde Naties wordt nu over toezicht gesproken. Meerdere landen willen dat AI onder menselijke controle blijft.

Wat kun je zelf doen?

Geef een hulpje alleen toegang tot wat het nodig heeft. Niet meteen je mail, je bestanden en je geld.

Laat het hulpje eerst toestemming vragen bij grote stappen. Dan zie je op tijd wat het van plan is. Kijk af en toe na wat het deed.

Zou jij zo'n hulpje vertrouwen? Laat het weten in een reactie.

Bronnen

• NRC, "Agent van OpenAI hackt Australische overheid", 24 september 2026. https://www.nrc.nl/nieuws/2026/09/24/agent-van-openai-hackt-australische-overheid-diverse-landen-willen-internationaal-toezicht-op-ai-a4937472
• AD, "Hoe een AI-assistent opeens een hackmiddel werd", 24 september 2026. https://www.ad.nl/tech/hoe-een-ai-assistent-opeens-een-hackmiddel-werd-de-eerste-keer-dat-een-overheidsplatform-is-gehackt-door-ai~a4e8ac18/